6 March 2013

Thang âm tự nhiên (Chromatic hay thất cung tự nhiên)

Thang âm tự nhiên là gì?

Thang âm hiểu đơn giản là một cái thang, mỗi bậc thang là một nốt nhạc, chỉ cần biết nốt đầu tiên trên cái thang đó thì sẽ biết được tất cả các nốt còn lại. Từ "cung" trong thang âm ở đây là chỉ số khoảng cách giữa các bậc thang, như vậy, thất cung có nghĩa là 7 khoảng cách tức là có 8 nốt nhạc.


Nốt đầu và nốt cuối phải trùng nhau (tức là cách nhau 1 quãng 8).

Có nhiều loại thang âm như thang ngũ cung hoặc thang thất cung, tức là thang có 5 khoảng bậc thang và 7 khoảng bậc thang.

Ví dụ: Nếu đặt nốt đầu tiên của thang âm trưởng thất cung là nốt RÊ (D) thì các nốt của bậc thang sẽ là: D E F# G A B C# D. 

Làm thế nào để biết được các nốt tiếp theo và tại sao lại cần phải tìm các nốt trong thang âm làm gì? Câu trả lời sẽ có trong các phần tiếp theo đây.

Hệ thống âm nhạc hiện đại

Âm nhạc hiện đại ngày nay sử dụng hệ thống thang âm thất cung tự nhiên, hay còn gọi là hệ thống thang âm Chromatic hoặc thang âm tự nhiên:
  • Nó có 7 khoảng bậc thang, tương ứng với 8 nốt nhạc.
  • 8 nốt nhạc đó tạo thành một âm giai, tên âm giai được ghép từ tên của nốt nhạc đầu tiên cộng với tên của thang âm, ví dụ: âm giai RÊ TRƯỞNG THẤT CUNG TỰ NHIÊN.
  • Nếu nó là thang âm thất cung tự nhiên, người ta có thể gọi vắn tắt nó là âm giai RÊ TRƯỞNG.
  • Các nhà sáng tác hiện đại đa số sử dụng thang âm Chromatic trong sáng tác và làm nhạc. Thứ nhất do nó dễ hơn, thứ hai, đa số các nhạc cụ hiện đại đều tuân thủ theo thang âm này.
Thang âm tự nhiên có 2 loại là trưởng và thứ, bằng việc thay đổi bậc của các nốt nhạc để tạo ra tính cảm xúc của giai điệu.

(Trong khi đó, thang âm ngũ cung thì cực kỳ đa dạng, mỗi loại tạo ra một đặc thù âm nhạc khác nhau. Có thể lấy bậc để thể hiện cảm xúc, nhưng chỉ riêng đặc trưng của thang âm thôi đã tạo ra những cảm xúc rất đặc trưng rồi.)

Cách xác định âm giai theo thang âm

Để biết các nốt trong thang âm (hay âm giai), chỉ cần biết quy luật sắp xếp cao độ giữa các bậc thang của thang âm là được:

a-a-b-a-a-a-b: Thang âm trưởng tự nhiên.
a-b-a-a-b-a-a: Thang âm thứ tự nhiên.

Trong đó a là một cung, b là nửa cung.

Ví dụ
Sol trưởng: G A B C D E F# G
Si thứ: B C# D E F# G A B
Fa trưởng: F G A Bb C D E F
Mi thứ: E F# G A B C D E

Áp dụng trong học đàn guitar

Học thuộc lòng các thang âm (trưởng, thứ tự nhiên) sẽ nhanh chóng giúp người chơi đàn guitar nắm bắt được các quy luật âm nhạc khác về sau như:
  • Nhanh chóng tìm ra giọng của bài hát.
  • Biết được bài hát được đệm bằng những hợp âm gì.
  • Đưa vào những hợp âm nâng cao để đệm hát hay hơn.
  • Chơi guitar lead chuẩn xác (và có thể chơi rất hay).
  • Hiểu thang âm tự nhiên mới có thể nghe và phân biệt với các thang âm ngũ cung khác.

Khoá học guitar đệm hát cơ bản sẽ giúp học sinh nắm bắt toàn bộ lý thuyết về các thang âm trong 1 buổi và cách áp dụng linh hoạt, sáng tạo các thang âm này trong đệm hát cơ bản hoặc nâng cao.


No comments:

Post a Comment

Google+ Followers